ذخایر خونی قزوین به پنج روز کاهش یافته است

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز قزوین، دکتر علیجانی در گفت‌وگوی ویژه خبری شبکه قزوین با اشاره به وضعیت ذخایر خونی استان اظهار داشت: کاهش مراجعه اهداکنندگان در شهریورماه، به‌ویژه به دلیل سفر‌های تابستانی، یکی از عوامل ایجاد این شرایط است و در برخی مقاطع پایان سال نیز به دلیل مشغله مردم، میزان مراجعه کاهش می‌یابد.

وی افزود: روزانه حدود ۱۲۰ تا ۱۴۰ واحد خون و فرآورده‌های خونی در استان قزوین مصرف می‌شود و مازاد نیاز استان نیز در قالب شبکه ملی خون‌رسانی به تهران ارسال می‌شود؛ به‌گونه‌ای که سالانه حدود ۱۲ هزار واحد خون و فرآورده‌های خونی از قزوین به تهران ارسال می‌شود.

سرپرست اداره کل انتقال خون استان قزوین ادامه داد: استان قزوین در مواقع بروز حوادث و بحران‌ها نیز در صورت نیاز، به تأمین خون مورد نیاز سایر استان‌ها کمک می‌کند.

 نیاز روزانه به ۱۶۰ تا ۱۷۰ مراجعه‌کننده

علیجانی با تأکید بر اینکه نیاز به خون همیشگی است، گفت: استان قزوین حدود ۱۳۰ بیمار تالاسمی و سه هزار بیمار خاص دارد که از مصرف‌کنندگان دائمی خون هستند.

وی افزود: ذخیره خون، ذخیره‌ای ایستا نیست و هر روز مصرف می‌شود و باید جایگزین شود؛ بنابراین برای تأمین نیاز بیمارستان‌ها، روزانه حدود ۱۶۰ تا ۱۷۰ نفر باید برای اهدای خون مراجعه کنند.

این مسئول با بیان اینکه فراخوان‌های اهدای خون تنها در شرایط کاهش ذخایر انجام می‌شود، تصریح کرد: اهدای خون نباید تنها به زمان وقوع حادثه یا ایجاد کمبود محدود شود، بلکه باید به یک رفتار اجتماعی و مستمر در طول سال تبدیل شود.

علیجانی خاطرنشان کرد: از سال ۱۳۸۰، اهدای خون جایگزین در کشور حذف شده و خون مورد نیاز بیماران از ذخایر سازمان انتقال خون تأمین می‌شود.

 هر واحد خون، سه فرآورده تولید می‌کند

سرپرست اداره کل انتقال خون استان قزوین گفت: از هر فرد اهداکننده حدود ۴۵۰ سی‌سی خون دریافت می‌شود که پس از فرآوری به سه فرآورده شامل گلبول قرمز، پلاکت و پلاسما تبدیل می‌شود و هر یک متناسب با شرایط و بیماری فرد مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی افزود: گلبول قرمز در جراحی‌ها و برای بیمارانی که دچار خونریزی شدید شده‌اند، پلاکت برای بیماران دارای مشکلات انعقادی و پلاسما برای افرادی که به دلیل سوختگی یا شرایط دیگر نیاز به تأمین حجم خون دارند، استفاده می‌شود.

 شناسایی خون‌های نادر در قزوین

علیجانی با اشاره به فعالیت‌های تخصصی انتقال خون در شناسایی گروه‌های خونی نادر اظهار داشت: سازمان انتقال خون علاوه بر انجام آزمایش‌های معمول، آزمایش‌های تخصصی و تکمیلی گروه خونی را نیز انجام می‌دهد و همین موضوع امکان شناسایی خون‌های نادر را فراهم کرده است.

وی گفت: در یکی از موارد اخیر، دو مادر که در بیمارستان کوثر قزوین به علت خونریزی ناشی از زایمان بستری بودند و هموگلوبین آنها به پنج رسیده بود، به خون‌های سازگار نیاز داشتند که پس از بررسی‌های تخصصی مشخص شد دارای گروه‌های خونی نادر هستند.

سرپرست اداره کل انتقال خون استان قزوین افزود: با توجه به نبود این گروه‌های خونی در ذخایر استان، از طریق شبکه ملی خون‌رسانی با مرکز تهران هماهنگ شد و خون‌های مورد نیاز که به صورت منجمد نگهداری می‌شد، از حالت انجماد خارج و به قزوین ارسال شد و با تزریق آن، وضعیت هر دو مادر بهبود یافت.

وی با بیان اینکه قزوین از استان‌های پیشرو در شناسایی گروه‌های خونی نادر است، گفت: نخستین مورد گروه خونی «RH Null» یا «خون طلایی» در استان در سال ۱۳۹۳ شناسایی شد و اطلاعات اهداکنندگان دارای گروه‌های خونی نادر در بانک اطلاعاتی انتقال خون ثبت شده است.

 اهمیت اهدای خون‌های منفی

علیجانی با اشاره به اهمیت اهدای خون‌های دارای RH منفی اظهار داشت: حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد گروه‌های خونی جامعه RH منفی هستند و به دلیل فراوانی کمتر، ذخایر این گروه‌های خونی سریع‌تر کاهش پیدا می‌کند.

وی افزود: گروه خونی O منفی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا در شرایط اورژانسی و زمانی که فرصت تعیین گروه خونی بیمار وجود ندارد، می‌توان از آن برای تزریق به بیماران استفاده کرد.

 ذخیره پلاکت تنها سه روز است

سرپرست اداره کل انتقال خون استان قزوین درباره مدت نگهداری فرآورده‌های خونی گفت: پلاکت تنها سه روز قابلیت نگهداری دارد، گلبول قرمز در دمای دو تا هشت درجه سانتی‌گراد تا ۳۵ روز و پلاسما در دمای منفی ۲۵ درجه سانتی‌گراد تا دو سال قابل نگهداری است.

وی با اشاره به فعالیت دو مرکز خصوصی پلاسما در استان گفت: این مراکز ارتباطی با انتقال خون ندارند و زیرمجموعه این سازمان نیستند؛ متولی تأمین خون و فرآورده‌های خونی در استان، اداره کل انتقال خون است.

 کاهش مشارکت بانوان و جوانان در اهدای خون

دکتر علیجانی با بیان اینکه میزان مشارکت بانوان و جوانان در اهدای خون استان نیازمند افزایش است، گفت: در پنج ماه نخست امسال تنها ۱۲.۶ درصد اهداکنندگان خون استان را بانوان تشکیل داده‌اند و میزان مشارکت جوانان زیر ۳۵ سال نیز حدود یک درصد بوده است.

وی افزود: با توجه به اینکه افراد پس از رسیدن به ۶۵ سالگی از چرخه اهدای خون خارج می‌شوند، ورود نسل جوان به این چرخه ضروری است و جوانان باید ادامه‌دهنده مسیر اهداکنندگان باشند.

سرپرست اداره کل انتقال خون استان قزوین همچنین از برنامه‌ریزی برای افزایش تخت‌های خون‌گیری ویژه بانوان خبر داد و گفت: در حال حاضر دو تخت اختصاصی خون‌گیری بانوان در استان وجود دارد و برنامه افزایش این ظرفیت در دستور کار قرار گرفته است.

 کمبود مرکز و نیروی انسانی در انتقال خون قزوین

علیجانی با اشاره به نیاز استان به توسعه مراکز خون‌گیری اظهار داشت: در حال حاضر مراکز ثابت خون‌گیری در قزوین و تاکستان فعال هستند و در شهرستان‌های بویین‌زهرا و آبیک نیز تیم‌های سیار در روز‌های مشخص مستقر می‌شوند.

وی افزود: در آوج نیز در ابتدای هر ماه یک روز برای خون‌گیری اختصاص یافته است، اما توسعه زیرساخت‌های انتقال خون متناسب با افزایش تخت‌های بیمارستانی استان نبوده و قزوین حدود ۲۰ سال است که از یک مرکز اصلی برخوردار است.

این مسئول تأکید کرد: برای توسعه مراکز انتقال خون، هم در زمینه تأمین اعتبار و ساخت‌وساز و هم در حوزه نیروی انسانی با چالش مواجه هستیم و کمبود نیروی متخصص یکی از مشکلات جدی این مجموعه است.

 راه‌اندازی اتوبوس خون‌گیری؛ اولویت انتقال خون قزوین

دکتر علیجانی، تأمین اتوبوس خون‌گیری را یکی از اولویت‌های اصلی اداره کل انتقال خون استان عنوان کرد و گفت: این اتوبوس امکان حضور تیم‌های خون‌گیری در ادارات، روستاها، مساجد و مناطق مختلف را فراهم می‌کند و تجهیزات مورد نیاز به صورت ثابت در آن نصب شده است.

وی افزود: تجربه استان‌های دیگر نشان داده است که استفاده از اتوبوس خون‌گیری می‌تواند در افزایش میزان مراجعه و اهدای خون مؤثر باشد و علاوه بر تسهیل دسترسی مردم، نقش مهمی در فرهنگ‌سازی و یادآوری اهمیت اهدای خون دارد.

مرکز دوم انتقال خون قزوین نیازمند تأمین اعتبار است

سرپرست اداره کل انتقال خون استان قزوین گفت: زمین مورد نیاز برای احداث مرکز دوم انتقال خون در منطقه مینودر از سوی راه و شهرسازی اختصاص یافته، اما اجرای طرح به تأمین اعتبار نیاز دارد.

علیجانی افزود: مرکز فعلی هم از نظر قدمت و هم از نظر محدودیت فضا پاسخگوی نیاز‌های استان نیست و احداث مرکز دوم و یک مرکز پشتیبان برای آن ضروری است.

سردخانه پلاسمای قزوین تنها هفت درصد پیشرفت دارد

وی با اشاره به پروژه سردخانه پلاسما در قزوین اظهار داشت: این طرح که به عنوان بزرگترین سردخانه پلاسمای مرکز غرب کشور تعریف شده، در سال ۱۴۰۰ کلنگ‌زنی شد، اما به علت کمبود اعتبار تاکنون تنها حدود هفت درصد پیشرفت فیزیکی داشته و در مرحله فونداسیون متوقف است.

علیجانی هزینه مورد نیاز برای تکمیل این پروژه با تجهیزات را حدود ۲۰۰ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: این طرح ملی تعریف شده و تأمین اعتبار آن از توان استان خارج است.

وی همچنین از برنامه‌ریزی برای تشکیل کمیته خیرین انتقال خون خبر داد و افزود: در سال‌های اخیر از ظرفیت خیرین در این حوزه کمتر استفاده شده است و تلاش می‌کنیم با تشکیل این کمیته، زمینه مشارکت بیشتر خیرین در تأمین تجهیزات و توسعه زیرساخت‌های انتقال خون فراهم شود.

 بازسازی خون پس از اهدای خون

سرپرست اداره کل انتقال خون استان قزوین با تأکید بر اینکه اهدای خون برای فرد سالم عارضه‌ای ایجاد نمی‌کند، گفت: پیش از اهدای خون، سلامت فرد توسط پزشک بررسی و فشار خون، هموگلوبین، نبض و وضعیت عمومی او ارزیابی می‌شود.

وی افزود: فرد اهداکننده باید بیش از ۵۰ کیلوگرم وزن داشته باشد و در بانوان نیز اگر میزان هموگلوبین کمتر از ۱۲ باشد، اجازه اهدای خون داده نمی‌شود.

علیجانی ادامه داد: حجم پلاسما در صورت مصرف کافی مایعات طی ۲۴ تا ۴۸ ساعت جبران می‌شود و بازسازی سلول‌های خونی نیز حدود چهار تا هشت هفته زمان می‌برد.

وی تأکید کرد: سلامت اهداکننده اولویت سازمان انتقال خون است و خون‌گیری تنها پس از تأیید شرایط جسمانی فرد انجام می‌شود.

انجام آزمایش‌های تخصصی برای خون‌های اهدایی

علیجانی گفت: تمامی فرآیند خون‌گیری در شرایط استریل انجام می‌شود و کیسه‌های خون نیز یک‌بار مصرف هستند.

وی افزود: روی خون‌های اهدایی آزمایش‌های مربوط به هپاتیت B، هپاتیتC وHIV و سفلیس انجام می‌شود و آزمایش تعیین گروه خونی نیز صورت می‌گیرد.

سرپرست اداره کل انتقال خون استان قزوین تصریح کرد: آزمایش‌های ویروسی خون‌های اهدایی با روش‌های پیشرفته از جمله PCR انجام می‌شود و در مواردی که نتیجه آزمایش فرد نیازمند پیگیری باشد، ضمن اطلاع‌رسانی، فرد برای ادامه روند درمان به متخصص ارجاع داده می‌شود.

 امکان ثبت‌نام برای اهدای سلول‌های بنیادی در قزوین

علیجانی همچنین از امکان ثبت‌نام و پذیرش اهداکنندگان سلول‌های بنیادی خون‌ساز در اداره کل انتقال خون استان خبر داد و گفت: در صورت شناسایی بیماری که به سلول‌های بنیادی خون‌ساز نیاز داشته باشد و تطابق ژنتیکی میان بیمار و اهداکننده وجود داشته باشد، اهداکننده برای ادامه مراحل اهدا دعوت می‌شود.

سرپرست اداره کل انتقال خون استان قزوین خاطرنشان کرد: در یکی از موارد، از طریق اهداکنندگان قزوینی یک بیمار مبتلا به سرطان با دریافت سلول‌های بنیادی خون‌ساز از مرگ نجات پیدا کرد.

دعوت از مردم برای اهدای مستمر خون

علیجانی در پایان با دعوت از مردم واجد شرایط برای مراجعه به مراکز انتقال خون گفت: بیماران نیاز دائمی به خون دارند و از سوی دیگر، برخی فرآورده‌های خونی مانند پلاکت امکان نگهداری طولانی‌مدت ندارند و باید به صورت مستمر جایگزین شوند.

وی همچنین از مسئولان و خیران استان خواست برای توسعه زیرساخت‌های انتقال خون و تأمین تجهیزات مورد نیاز این مجموعه همکاری کنند.